Παρασκευή, 18 Ιουλίου 2008

Φραντς Κάφκα - κρυμμένα κείμενα


Κρυμμένα κείμενα του Κάφκα έρχονται στο φως

Διαβάζω και σχεδόν μεταφράζω από τους Times:


Γραπτά του Φραντς Κάφκα κρυμμένα χρόνια σε διαμέρισμα στο Τελ Αβίβ έρχονται στο φως ύστερα από δεκαετίες. Τα ντοκουμέντα περιλαμβάνουν κάρτες, σκίτσα και άλλα ντοκουμέντα που προέρχονταν από τον φίλο του Κάφκα και εκτελεστή της πνευματικής του διαθήκης Μαξ Μπροντ.
Ο Μπροντ αρνήθηκε να κάψει τα κείμενα του φίλου του μετά τον θάνατο του Κάφκα, όπως του ζητήθηκε από τον συγγραφέα. Ο ίδιος ο Μπροντ πέθανε το 1968 και άφησε την κληρονομιά του συγγραφέα της «Μεταμόρφωσης» στην πρώην γραμματέα και ερωμένη του Έστερ Χοφ η οποία πέθανε την περασμένη εβδομάδα σε ηλικία 101 ετών. Η Χοφ αρνιόταν επίμονα στις παροτρύνσεις της Ισραηλινής Κυβέρνησης να αφήσει τα ντοκουμέντα ελεύθερα, ενώ η ίδια πούλησε το χειρόγραφο της «Δίκης» σε πλειστηριασμό στο Λονδίνο το 1990 σε τιμή 2 εκατ. λιρών ενώ προσπάθησε να πουλήσει και τα ημερολόγιά του παρά τις έντονες αντιρρήσεις κριτικών λογοτεχνίας και πανεπιστημιακών που θεωρούν τον Κάφκα ως έναν από τους κορυφαίους συγγραφείς του 20ου αιώνα. . Μάλιστα σε μια στιγμή της απαγορεύτηκε η έξοδος από την χώρα καθώς βρέθηκε να έχει μαζί της τα γράμματα του Κάφκα.
΄Όμως κανείς δε ξέρει τι απέγιναν τα κείμενα τώρα πια κι ας έχει φύγει από την ζωή, αφού οι εβδομηντάρες κόρες της τα κληρονόμησαν και αυτές θα αποφασίσουν για την τύχη τους.
Οι άνθρωποι των γραμμάτων περιμένουν με αγωνία να δουν τι κρύβεται στα κείμενα αυτά καθώς η κυβέρνηση του Ισραήλ υποσχέθηκε να κάνει το παν να δοθούν προς μελέτη και δημοσίευση. Ο Μπροντ είχε κατορθώσει να διασώσει τα σημαντικότερα έργα του Κάφκα, την «Μεταμόρφωση» και τον «Ο Πύργο», και να εκδώσει μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Είχε πάρει μαζί του δυο βαλίτσες το 1939 καθώς διέφευγε από την Πράγα για να διασωθεί από τους Ναζί.. Το 1961 δώρισε τα χειρόγραφα στην Bodleian Library του Oxford University , όμως κράτησε τα χειρόγραφα της «Δίκης» τα οποία πούλησε αργότερα η Χόφ μαζί με άλλα κείμενα.
Οι περισσότεροι συγγενείς του Κάφκα –συμπεριλαμβανομένων και των τριών αδελφών του-πέθαναν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.


Τεράστιο το θέμα από την εποχή που ο Μπροντ «επιμελήθηκε» τα μυθιστορήματα. Διπλός ο προβληματισμός πάνω στη διάσωση παρά τις αντιρρήσεις του συγγραφέα και στην διαχείριση τους από τους κληρονόμους.
Όμως έτσι συμβαίνει πάντα-αν διαβάστε το Aspern Papers του Χένρι Τζέιμς θα το δείτε και ως θέμα μυθιστορήματος. Και στη χώρα μας πολλές φορές συγγενείς και κληρονόμοι «εκτέλεσαν» λογοτεχνικές διαθήκες όπως εκείνοι όρισαν. Περιπτώσεις του Δημήτρη Χατζή, Κώστα Ταχτσή, Γιώργου Ιωάννου, Νίκου Καχτίτση και ποιος ξέρει πόσων άλλων. Που σημαίνει επιλεκτική διανομή κειμένων, λογοκρισία, εξομάλυνση της διαφορετικότητας, παρεμπόδιση του έργου. Οι συγγενείς πρέπει να παραμένουν μακριά από τους συγγραφείς-αυτό πρέπει να γίνει νόμος-εκτός αν οι ίδιοι τους επιλέξουν ως διαχειριστές της πνευματικής τους κληρονομιάς. Ας το φροντίσουν όσο ζούνε.



Δεν υπάρχουν σχόλια: