Ένας ύμνος στις πρώτες, ατελέσφορες αγάπες
Δεκ 7, 2025
Γράφει ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης
Αν οι περισσότερες ιστορίες ενηλικίωσης και του πρώτου έρωτα δεν διαφέρουν πολύ, τότε απομένει ο τρόπος που θα λεχθούν, η εποχή και ο τόπος που τις διαμόρφωσαν. Στις αντίστοιχες γκέι ιστορίες βασικό στοιχείο παραμένει η δυσκολία της αποδοχής από τον οικογενειακό κύκλο και της ένταξης στον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο.
Ο Ιρλανδός Σον Χιούιτ (Seán Hewitt), γεννημένος το 1990, βάζει τον δεκαεξάχρονο ήρωά του, τον Τζέιμς, από ένα χωριό της Βόρειας Αγγλίας, το Θορνμίαρ, να ερωτεύεται παθιασμένα τον συνομήλικό του Λουκ που ζει σε γειτονικό αγρόκτημα με τους θείους του. Ο πατέρας του Λουκ είναι απών από τη ζωή του –βρίσκεται στη φυλακή– ενώ η μητέρα του τους είχε εγκαταλείψει από καιρό. Ο Τζέιμς δουλεύει σκληρά τα παγωμένα πρωινά μοιράζοντας γάλα στα κατώφλια του χωριού, «μια ακόμη ταπείνωση στον δρόμο προς τον κόσμο των ενηλίκων», πηγαίνει μετά στο σχολείο, κάποια στιγμή αποκαλύπτει το «μυστικό» του, συναναστρέφεται περισσότερο τα κορίτσια, ενώ οι συμμαθητές του τον κοροϊδεύουν. Σταδιακά πάντως τον συνηθίζουν, όμως ο Τζέιμς απομονώνεται εντελώς από το σχολικό περιβάλλον, νοιάζεται αποκλειστικά και μόνον για τον γοητευτικό και βαρύθυμο Λουκ που παράτησε το σχολείο περιφέροντας τη βαριεστημένη εφηβεία του πέρα δώθε, στη φύση και στους δρόμους. Ο Λουκ, ένας περαστικός και «φιλοξενούμενος», θα παραμείνει στο χωριό έναν ολόκληρο χρόνο, αφήνοντας όμως ένα ανεξίτηλο στίγμα στον Τζέιμς.
Οι νευρώσεις του Τζέιμς κορυφώνονται, αυτοτραυματίζεται στα χέρια, συνταράζεται κάθε φορά που φαντασιώνεται και λαχταρά τον Λουκ. Όταν θα γνωριστούν καλύτερα, θα περιπλανηθούν στους αγρούς και στα κανάλια, θα αποδράσουν στο δάσος προσπαθώντας να ξεφύγουν από το ασφυκτικό τους περιβάλλον. Μάλιστα, για τον Λουκ αιωρείται μόνιμα η πιθανότητα να εμφανιστεί ξαφνικά ο πατέρας του και να τον πάρει πίσω. Αυτή η απειλή, στη φαντασία του Τζέιμς, μετασχηματίζεται σε μια ανθρώπινη σκιά που παραμονεύει πίσω από τα δέντρα ή κρύβεται κάτω από γεφύρια και τον κατατρομάζει.
Μην περιμένετε μια συνταρακτική πλοκή, το βασικό μοτίβο παραμένει ο ανολοκλήρωτος έρωτας του Τζέιμς με τον Λουκ στο πέρασμα των τεσσάρων εποχών· έτσι βιβαλντικά διαχωρίζεται η ιστορία τους. Οι τέσσερις εποχές περιγράφονται με έναν απίστευτο λυρισμό αλλά και ρεαλισμό, κατονομάζονται φυτά, δέντρα, ζώα, οτιδήποτε βλασταίνει ή κινείται γύρω τους και πάντα μέσα από τη διερευνητική ματιά του Τζέιμς. Παρόμοια λογοτεχνικά σκηνικά, όπου η αγγλική φύση καθορίζει τη συμπεριφορά των χαρακτήρων, συναντάμε στα μυθιστορήματα του Ντ. Χ. Λόρενς, του Άλαν Χόλινγκχερστ, του Τόμας Χάρντι, στους υγρότοπους του Γκράχαμ Σουίφτ. Η αποθέωση της γλώσσας ως μια ποιητική του πόθου και της ερωτικής αφύπνισης είναι μοναδική στο μυθιστόρημα. Λες και δεν υπάρχουν εσωτερικοί χώροι, λες και το ξύπνημα του σώματος και της καρδιάς ξεκινάει μόλις ξεφύγουν οι έφηβοι από το σπίτι τους πετώντας τα στιγματισμένα σεντόνια των εφηβικών ονειρώξεων.
Ο συγγραφέας είναι ένας βραβευμένος ποιητής, διδάσκει στο Trinity College του Δουβλίνου και είναι μέλος της Royal Society of Literature. To Ανοίξτε, ουρανοί είναι το πρώτο του πεζογράφημα που «διαβάζει» αριστοτεχνικά τη λογοτεχνική αγγλική παράδοση. Ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής Τζέιμς τα διηγείται όλα αυτά είκοσι χρόνια μετά αφότου συνέβησαν, προσδίνοντας μια διαφορετική διάσταση της υπαίθρου και της αγροτικής κοινωνίας· ταυτόχρονα καταγράφει και την εξέλιξη στις ομοφυλόφιλες σχέσεις αφού, όταν ο Τζέιμς επιστρέφει στο χωριό του, είναι ήδη χωρισμένος χωρίς να κατονομάζει καν τον πρώην σύζυγο. Η σκέψη του Τζέιμς είναι ακόμη κολλημένη στον τόπο της εφηβείας, στον τόπο του «μυστικού» του, της αξεπέραστης εμπειρίας όταν, παρέα με τον Λουκ, προσπάθησαν να διερευνήσουν τον δικό τους κόσμο κινούμενοι σε μια γκρίζα και ανασφαλή ζώνη συναίνεσης. Το Ανοίξτε, ουρανοί είναι ένα συγκινητικό μυθιστόρημα, ύμνος στην πρώτη, ατελέσφορη, αγάπη. Η μετάφραση από τα αγγλικά της Κατερίνας Σχινά αποδίδει εξαιρετικά την ποιητικότητα και την ευαισθησία του μυθιστορήματος.
Δημοσίευση : Η εποχή των βιβλίων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου