Η κριτική του The New Republic για το νέο memoir της Margaret Atwood, Book of Lives: A Memoir of Sorts, επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα εκτενές και λεπτομερές αυτοβιογραφικό έργο — αλλά και ένα βιβλίο που παραμένει περίεργα σιωπηλό σε μερικά από τα σημαντικότερα ζητήματα της ζωής της συγγραφέως.
Το νέο αυτό βιβλίο (624 σελίδων) έρχεται αρκετά χρόνια αφότου η Atwood είχε δηλώσει ότι δεν σχεδιάζει να γράψει απομνημονεύματα, επειδή — όπως είχε πει — «τα πιο ενδιαφέροντα μέρη της ζωής των συγγραφέων είναι πριν γίνουν γνωστοί». Τελικά, στα 86 της, αποφάσισε να το κάνει προκειμένου να εξερευνήσει τις πολλές διαφορετικές εικόνες του εαυτού της: την παιδική, τη νεανική, τη συγγραφική, τη διάσημη, ακόμα και εκείνη που έχει σχηματιστεί από συγκεκριμένες απόψεις του κοινού και της κριτικής.
Από την αρχή της κριτικής ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι το βιβλίο είναι γεμάτο με λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής — τόσο μικρές που έχει κανείς την αίσθηση ότι η Atwood θυμάται ακόμα και τις πιο ασήμαντες στιγμές, όπως την επισκευή μιας τουαλέτας όταν ένας παραγωγός κινηματογράφου τηλεφώνησε. Οι λεπτομέρειες αυτές, παρά την πληθώρα τους, δεν γίνονται ποτέ βαρετές· αντίθετα, δημιουργούν ένα μοναδικό, γοητευτικό και αινιγματικό πορτρέτο.
Η κριτική διακρίνει ένα δύο μέρη στη δομή του βιβλίου. Το πρώτο — και, για τον συγγραφέα του άρθρου, το καλύτερο — παρουσιάζει την παιδική και νεανική ζωή της Atwood: την ανατροφή στη βόρεια επαρχία του Καναδά, την εκπαίδευση, τη σχέση με τους γονείς της αλλά και τις πρώτες της προσπάθειες στη λογοτεχνία. Οι παρατηρήσεις της για το σύστημα της παιδικής ηλικίας, για το πώς διαμορφώθηκε η σκέψη της, και για το πώς αντιμετώπισε τον κόσμο γύρω της είναι τόσο ζωντανές που θα μπορούσαν να σταθούν από μόνες τους ως μια μικρή αυτοτελής λογοτεχνική αφήγηση.
Στο δεύτερο μέρος, καθώς το βιβλίο προχωρά στην ενήλικη ζωή και στη φήμη της Atwood, η κριτική παρατηρεί ότι η αφήγηση γίνεται πιο απελευθερωμένη, αλλά και πιο αλαζονική. Η Atwood φαίνεται να θεωρεί δεδομένη την ευνοϊκή υποδοχή του έργου της και δεν διστάζει να σχολιάζει με μια δόση breezy ad hominem την κριτική που έχει δεχτεί κατά καιρούς. Για παράδειγμα, αφιερώνει σελίδες για να αντικρούσει μια παλιά κριτική δημοσιογράφου δημοσιεύοντας σχεδόν mind-reading αναλύσεις για τα κίνητρα και τους χαρακτήρες άλλων — μια κίνηση που ο κριτικός βρίσκει αν όχι υπερβολική, τουλάχιστον αξιοπερίεργη.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται από την ανάλυση της κριτικής είναι ότι η Atwood αφιερώνει εξαιρετικά πολύ χώρο σε προσωπικές λεπτομέρειες και καθημερινά γεγονότα, ακόμη και αυτά που οι περισσότεροι αναγνώστες θα θεωρούσαν ασήμαντα. Ωστόσο, είναι σχετικά λιγότερο εκτενής όταν έρχεται η ώρα να μιλήσει για μεγαλύτερα, σημαντικότερα ερωτήματα: για παράδειγμα, για τις μάχες και τις αντιφάσεις που αντιμετώπισε συστηματικά στη ζωή της — για τη θέση της ως γυναίκας στη λογοτεχνία, για τις εσωτερικές συγκρούσεις της, ή για την υποδοχή ορισμένων σημαντικών σχέσεων και στιγμών στην καριέρα της. Αυτή η πρωτοφανής σιωπή για τα μεγάλα θέματα κάνει τον κριτικό να υποστηρίξει ότι, αν και το βιβλίο είναι εξαιρετικό όσον αφορά την αφήγηση των «λεπτών στιγμών», συχνά αποφεύγει να διερευνήσει βαθύτερα τους εσωτερικούς κόσμους και τις αντιθέσεις που θα περίμενε κανείς από μια τέτοια επιβλητική μορφή της λογοτεχνίας.
Η κριτική από το The New Republic βλέπει το Book of Lives ως ένα πολύ πλούσιο σε λεπτομέρειες, αυθόρμητο, και συχνά αποκαλυπτικό βιβλίο, γεμάτο από συναρπαστικές στιγμές και περίεργες αυτοαναφορές. Ταυτόχρονα, όμως, υπογραμμίζει ότι η Atwood παραμένει αινιγματική σε ορισμένες θεμελιώδεις πτυχές της ύπαρξής της, αφήνοντας τον αναγνώστη να επιθυμεί περισσότερη εσωτερική ανάλυση, αυτοκριτική και βαθύτερη αναζήτηση των προσωπικών και πολιτιστικών αντιφάσεων που διαμόρφωσαν τη ζωή και το έργο της
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου